Uprzedzamy, że poniższy słownik wyrażeń kosmetycznych, a raczej minisłownik, jest w początkowej fazie tworzenia, dlatego chwilowo znajduje się w nim niewielka ilość wyrażeń. Słownik jest systematycznie rozbudowywany. W zamyśle ma to być słownik podstawowej terminologii kosmetycznej, przydatny zarówno dla profesjonalistów z branży kosmetycznej jak i dla ich klientów oraz innych osób interesujących się kosmetyką, kosmetologią i medycyną estetyczną.

Wybierz pierwszą literę poszukiwanego hasła:

A | Ą | B | C | Ć | D | E | Ę | F | G | H | I | J | K | L | Ł | M | N | Ń | O | Ó | P | Q | R | S | Ś | T | U | V | W | X | Y | Ź | Ż

A

Acne rosacea

Airless

W kosmetyce airless to nazwa systemu opakowań produktów kosmetycznych zapewniający wydobycie substancji przy pomocy wygodnego dozownika, bez przechodzenia substancji przez rurkę. System airless zapewnia maksymalne wykorzystanie kosmetyku (większą wydajność kosmetyku) i długotrwałe zachowanie jego pierwotnych właściwości (chroni przed zanieczyszczeniem substancji kosmetycznej).

B

Botox, Botoks

I

INCI

INCI z ang. International Nomenclature of Cosmetic Ingredients, w dosłownym tłumaczeniu Międzynarodowe Nazewnictwo Składników Kosmetyków. INCI ma na celu ujednolicenie nazewnictwa składników kosmetyków i jest stosowany do opisu składu produktów kosmetycznych we wszystkich krajach członkowskich Unii Europejskiej. W systemie INCI stosuje się angielskie nazwy związków chemicznych oraz łacińskie nazwy roślin.

K

Komedogenna substancja, komedogenny składnik

Komedogenność to skłonność do zatykania (powodowania niedrożności) ujść gruczołów łojowych. Jest to jedna z głównych przyczyn powstawania niedoskonałości skóry, w tym wyprysków czy zaskórników. Komedogenna substancja lub komedogenny kosmetyk to taki, który zatyka pory skóry i przyczynia się do powstawania zaskórników, pogłębiając tym samym naturalną komedogenność np. skóry tłustej.

Kosmetyk

Wg ustawy z dnia 30 marca 2001 r. (z późn. zm.) o kosmetykach, kosmetykiem jest każda substancja przeznaczona do zewnętrznego kontaktu z ciałem człowieka: skórą, włosami, wargami, paznokciami, zewnętrznymi narządami płciowymi, zębami i błonami śluzowymi jamy ustnej, którego wyłącznym lub głównym celem jest utrzymywanie ich w czystości, pielęgnowanie, ochrona, perfumowanie lub upiększanie.

Ł

Łój skórny

Zobacz Sebum.

N

Natural Moisturizing Factor

Zobacz NMF.

Naturalny czynnik nawilżający

Zobacz NMF.

NMF

NMF, czyli Natural Moisturizing Factor, tłumacząc na język polski oznacza naturalny czynnik nawilżający. NMF jest składnikiem warstwy rogowej skóry i jest to mieszanina higroskopijnych, dobrze rozpuszczalnych w wodzie substancji, która wykazuje znaczne możliwości absorbowania wody (z powietrza i powierzchni skóry), a następnie jej retencji. W skład NMF wchodzą między innymi aminokwasy, mocznik, mleczany, sole amonowe, sole mineralne, glukozamina, cukry, kwas piroglutaminowy. NMF jest odpowiedzialny za utrzymanie prawidłowej wilgotności warstwy rogowej skóry i naskórka.

P

pH skóry

pH to ilościowa miara stopnia kwasowości i zasadowości wodnych roztworów związków chemicznych. Odczyn skóry (pH powierzchni skóry) jest lekko kwaśny i mieści się w granicach pomiędzy 4-6. Prawidłowe pH skóry jest bardzo ważne, ponieważ przy wyższym pH (zasadowe) skóra jest bardziej narażona na infekcje bakteryjne, mniej odporna na szkodliwe czynniki zewnętrzne. Zasadowość skóry mogą powodować alkaliczne preparaty myjące, dlatego między innymi po umyciu twarzy stosuje się toniki normalizujące pH skóry. Czasami odczyn skóry może być zbyt kwaśny (niskie pH), co może być spowodowane m. in. zaburzeniami gospodarki hormonalnej organizmu.

Płaszcz hydrolipidowy

Płaszcz hydrolipidowy skóry (w skrócie PTS – płaszcz tłuszczowy skóry, płaszcz lipidowy skóry) to naturalny, ochronny płaszcz zbudowany z wody i lipidów, które wytwarzają na powierzchni naskórka barierę okluzyjną. Płaszcz hydrolipidowy powstaje w wyniku wymieszania się składników sebum z potem oraz lipidami budującymi powierzchniowe warstwy bariery naskórkowej. Płaszcz hydro-lipidowy chroni skórę przed różnymi czynnikami zewnętrznymi m. in. przed bakteriami, zanieczyszczeniami powietrza, promieniowaniem UV, wiatrem, skrajnymi temperaturami oraz ich gwałtownymi wahaniami. Ponadto płaszcz hydrolipidowy zapobiega przenikaniu wody przez naskórek, chroniąc skórę przed nadmiernym wysuszeniem.

R

Rosacea

S

Sebum

Sebum to tłusta wydzielina (łój skórny) gruczołów łojowych skóry. Sebum jest wydzielane przez gruczoły łojowe, dlatego większe jego wydzielanie można zaobserwować w tych częściach skóry, gdzie jest ich więcej i gdzie pracują intensywniej. Sebum pełni dla naszej skóry funkcję ochronną, ponieważ współtworzy płaszcz hydrolipidowy skóry. W skład sebum wchodzą głównie glicerydy, woski, skwalen, wolne kwasy tłuszczowe, estry cholesterolu, cholesterol. Ilość poszczególnych związków w składzie naszego sebum jest osobniczo różna. Zależy od wieku, płci, pracy układu hormonalnego.

SLS, SLES

Sodium Lauryl Sulfate (SLS), Sodium Laureth Sulfate (SLES), to organiczne związki chemiczne stosowane w produktach kosmetycznych ze względu na ich właściwości myjące oraz pieniące. Pomimo wielu mitów o szkodliwości SLS i SLES, są to substancje bezpieczne i dopuszczalne w produktach kosmetycznych. W kosmetykach substancje te stosowane są w niewielkich ilościach z uwagi na to, że mogą działać na skórę drażniąco i wysuszająco (w wysokich stężeniach i przy długotrwałym kontakcie ze skórą). Z tego samego powodu stosuje się je w połączeniu z innymi substancjami o działaniu łagodzącym i nawilżającym.

T

Teleangiektazje

Teleangiektazje, potocznie określane jako pajączki naczyniowe czy pękające naczynka, to objaw polegający na obecności poszerzonych drobnych naczyń krwionośnych (tętniczki, żyłki, naczynia włosowate). Termin teleangiektazje odnosi się do nadmiernie rozszerzonych naczyń krwionośnych leżących bezpośrednio pod skórą i przez nią prześwitujących. Teleangiektazje w zależności od rodzaju poszerzonych naczyń krwionośnych mogą mieć barwę czerwoną (unaczynienie tętnicze) lub sinoniebieską (unaczynienie żylne). Teleangiektazje to nie tylko defekt kosmetyczny ale problem układu naczyniowego (czasami poważny), dlatego nie należy ich lekceważyć i jak najszybciej im przeciwdziałać.

TEWL

TEWL to skrót od angielskiego pojęcia Trans Epidermal Water Loss (lub TWL, Transepidermal Water Loss), które w tłumaczeniu na język polski oznacza dosłownie transepidermalna utrata wody. W kosmetyce TEWL definiowane jest jako ilości wody, która ucieka z naszej skóry, do otaczającej atmosfery. Naturalnym czynnikiem chroniącym przed TEWL jest płaszcz hydrolipidowy. Składniki płaszcza hydrolipidowego wytwarzają na skórze okluzję (woda i tłuszcze), która zapobiega ucieczce wody przez naskórek, a tym samym przed przesuszeniem skóry.

Toksyna botulinowa

Toksyna botulinowa (botulinotoksyna, botulina), potocznie nazywana jako botoks lub botox (nazwa handlowa), to neurotoksyna wytwarzana przez beztlenową bakterię jadu kiełbasianego Clostridum botulinum. W medycynie estetycznej botoks wykorzystuje się m. in. w ramach zabiegów przeciwzmarszczkowych twarzy (zmarszczki mimiczne), w leczeniu kurczu twarzy i powiek, nadmiernej potliwości (toksyna botulinowa hamuje wytwarzanie potu w gruczołach potowych). Działanie toksyny botulinowej polega na tym, że wstrzyknięty w określone miejsca powoduje miejscowy paraliż mięśni, które tracą czasowo możliwość kurczenia się. W rezultacie zastosowania botoksu nie powstają nowe zmarszczki mimiczne, a stare łatwiej zlikwidować np. wypełniaczami, ponieważ nie marszczy się skóra, w wyniku unieruchomienia mięśni.

Trądzik różowaty

Trądzik różowaty (łac. rosacea, acne rosacea) to przewlekła i zapalna choroba skóry (dermatoza) wymagająca leczenia dermatologicznego. Trądzik różowaty może objawiać się występowaniem wykwitów rumieniowych (tzw. pajączki, pękające naczynka), grudkowych i krostkowych. Trądzik różowaty to schorzenie skóry przebiegające z naprzemiennymi okresami zaostrzenia i wyciszenia się objawów. Przyczyny pojawienia się trądziku różowatego nie są do końca znane. Trądzik różowaty mogą wywoływać m.in. zaburzenia hormonalne i zaburzenia naczyniowo-ruchowe, bakteria żołądkowa Helicobacter pylori, może mieć też podłoże genetyczne. Na problemy z trądzikiem różowatym narażone są zwykle osoby w dojrzałym wieku, o jasnej karnacji i skórze naczynkowej. W ramach klasyfikacji przyjętej przez National Rosacea Society wyróżniono następujące rodzaje trądziku różowatego: rumieniową z teleangiektazjami, grudkowo-krostkową, przerostowo-naciekową, oczną oraz odmianę ziarniniakową.

W

Wapozon

Wapozon (ang. Steamer) to urządzenie służące do wytwarzania pary powstałej z podgrzewanej wody, w kosmetyce służące do nawilżania skóry lub rozpulchniania naskórka. Jest zwykle stosowany przed zabiegami manualnego oczyszczania twarzy. Wapozony mogą posiadać możliwość stosowania wody z domieszką ziół, zapachów lub mgiełki ozonowej, która posiada właściwości odkażające.